Thương vụ Kokuyo mua Thiên Long đến đâu? Toàn cảnh M&A ngành văn phòng phẩm

Biên soạn bởi Lê Huy Tuấn Xuất bản ngày 22/08/2026

Cập nhật ngày 22/08/2026.

Hơn tám tháng sau khi công bố kế hoạch mua quyền kiểm soát Tập đoàn Thiên Long, Kokuyo vẫn đang trong quá trình hoàn tất thương vụ.

Theo thông tin giao dịch do BDA Partners công bố và hồ sơ của Kokuyo, tập đoàn Nhật Bản dự kiến thực hiện giao dịch theo hai bước: mua công ty đang nắm 46,82% cổ phần Tập đoàn Thiên Long (TLG), sau đó chào mua công khai thêm cổ phiếu TLG để nâng tỷ lệ sở hữu trực tiếp và gián tiếp lên tối đa 65,01%. Chi phí mua được Kokuyo ước tính khoảng 27,6 tỷ yen.

Hồ sơ chứng khoán Kokuyo năm 2026 cho thấy thương vụ chưa hoàn tất: TLAT dự kiến được kết hợp vào tháng 9/2026, còn TLG và South Thien Long Manufacturing Trading (NTL) vào tháng 12/2026. Tỷ lệ quyền biểu quyết cuối cùng chưa được xác định. [1]

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tỷ lệ sở hữu. Thương vụ còn cho thấy vì sao năng lực sản xuất, phân phối và thị trường ASEAN của Thiên Long trở thành tài sản chiến lược đối với một tập đoàn văn phòng phẩm Nhật Bản hơn 120 năm tuổi.

Thương vụ Kokuyo – Thiên Long đang ở đâu?

Hội đồng quản trị Kokuyo thông qua kế hoạch đưa TLG trở thành công ty con ngày 4/12/2025. Giao dịch gồm mua cổ phần TLAT và chào mua công khai cổ phiếu TLG.

Lịch ban đầu dự kiến hoàn tất mua TLAT trong tháng 8/2026 và chào mua TLG vào tháng 10–11/2026. Kokuyo ngay từ đầu đã lưu ý tiến độ có thể thay đổi theo điều kiện giao dịch và thủ tục tại Việt Nam.

Đến hồ sơ chứng khoán ngày 26/3/2026, mốc TLAT được lùi sang tháng 9/2026; TLG và NTL dự kiến kết hợp vào tháng 12/2026. [1]

Mốc	Kế hoạch ban đầu	Thông tin mới hơn
Kokuyo phê duyệt giao dịch	04/12/2025	Đã thực hiện
Mua TLAT	Dự kiến 08/2026	Dự kiến 09/2026
Chào mua cổ phiếu TLG	Dự kiến 10–11/2026	Chưa có kết quả cuối cùng
Kết hợp TLG và NTL	Sau khi hoàn tất giao dịch	Dự kiến 12/2026

Cách diễn đạt giữa các tài liệu Kokuyo chưa hoàn toàn đồng nhất. Bản tiếng Anh của Integrated Report 2026 dùng thuật ngữ “acquisition”, trong khi hồ sơ chứng khoán vẫn ghi các mốc kết hợp TLAT, TLG và NTL vào những tháng cuối năm 2026. Vì vậy, trạng thái pháp lý của giao dịch nên được đọc theo hồ sơ chứng khoán. [1] [5]

Tính đến ngày 22/8/2026, chưa có công bố chính thức xác nhận toàn bộ thương vụ đã hoàn tất. Cách diễn đạt phù hợp hiện nay là Kokuyo đang thực hiện thương vụ nhằm nắm quyền kiểm soát Thiên Long, thay vì nói Thiên Long đã chính thức “về tay Nhật”.

Kokuyo sẽ nắm quyền kiểm soát Thiên Long bằng cách nào?

Kokuyo không mua trực tiếp 65,01% TLG trong một giao dịch duy nhất.

Bước đầu tiên là mua toàn bộ cổ phần Thien Long An Thinh Investment Corporation (TLAT), công ty đang nắm 46,82% TLG. Khi hoàn tất, Kokuyo sẽ gián tiếp kiểm soát khối cổ phần này. [2]

Bước tiếp theo là chào mua công khai cổ phiếu TLG từ các cổ đông khác. Theo cấu trúc ban đầu, Kokuyo có thể mua thêm tối đa 18,19%, đưa tổng sở hữu trực tiếp và gián tiếp lên tối đa 65,01%. [2]

Theo hồ sơ chứng khoán của Kokuyo, chi phí mua ước tính khoảng 27,6 tỷ yen bằng tiền mặt; con số cuối cùng có thể thay đổi theo tỷ giá và kết quả chào mua. [1]

Đây là chi phí ước tính cho cấu trúc giao dịch, không phải định giá chính thức của 100% Tập đoàn Thiên Long.

Theo HOSE, sau đợt phát hành cổ phiếu trả cổ tức, số cổ phiếu niêm yết TLG tăng lên 96.528.340 cổ phiếu từ tháng 1/2026. Vì cơ cấu vốn đã thay đổi, các tỷ lệ 46,82%, tối đa 18,19% và mục tiêu 65,01% có giá trị tham chiếu tốt hơn số cổ phiếu tuyệt đối trong thông báo cuối năm 2025. [3]

Vì sao Kokuyo chọn Thiên Long?

Kokuyo thành lập tại Osaka năm 1905 và hoạt động trong các lĩnh vực văn phòng phẩm, nội thất văn phòng, thiết kế không gian làm việc. Năm 2025, tập đoàn ghi nhận doanh thu hợp nhất tương đương khoảng 59.131 tỷ đồng, lợi nhuận hoạt động khoảng 4.306 tỷ đồng và lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ khoảng 3.517 tỷ đồng. Các số liệu được quy đổi từ yen Nhật theo tỷ giá tham chiếu 1 JPY = 164,344 VND ngày 22/08/2026. [4]

Ở phía Thiên Long, doanh thu thuần năm 2025 đạt 4.174 tỷ đồng, tăng 11,1%; lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 446 tỷ đồng, giảm 3,3%. Doanh thu quốc tế đạt 1.185 tỷ đồng, chiếm 28,4% tổng doanh thu. [6]

Chỉ tiêu 2025	Kokuyo	Thiên Long
Doanh thu	≈ 59.131 tỷ đồng	4.174 tỷ đồng
Lợi nhuận	≈ 3.517 tỷ đồng lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ	446 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ

Các số liệu Kokuyo trong bảng được quy đổi sang đồng Việt Nam theo tỷ giá tham chiếu ngày 22/08/2026 để người đọc dễ hình dung quy mô. Đây không phải cơ sở so sánh định giá trực tiếp vì hai doanh nghiệp khác nhau về quy mô, cơ cấu hoạt động và chuẩn báo cáo.

Trong chiến lược dài hạn CCC2030 và kế hoạch trung hạn hiện tại, Kokuyo đặt trọng tâm vào mở rộng hoạt động quốc tế, trong đó M&A là một trong những công cụ để tăng tốc tại các thị trường châu Á.

Thiên Long phù hợp với hướng đi này nhờ một chuỗi giá trị đã hình thành tương đối đầy đủ. Trong ngành văn phòng phẩm, Thiên Long đã xây dựng được một chuỗi tương đối hoàn chỉnh từ nghiên cứu và phát triển sản phẩm, sản xuất, quản trị chuỗi cung ứng đến phân phối trên thị trường.

Nhà máy sản xuất văn phòng phẩm của Tập đoàn Thiên Long

Hồ sơ của Kokuyo nhấn mạnh ba yếu tố của TLG: mạng lưới bán hàng mạnh tại Việt Nam và ASEAN, vị thế cao trong thị trường dụng cụ viết, cùng năng lực phát triển sản phẩm, sản xuất và thu mua. Kokuyo coi đây là nền tảng để củng cố mảng writing instruments và tăng tốc mở rộng quốc tế.

Báo cáo thường niên 2025 của Thiên Long cho thấy doanh nghiệp tiếp tục xem công nghệ sản xuất là lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Công ty chủ động thiết kế thiết bị, chế tạo khuôn mẫu và đầu tư tự động hóa, đồng thời ứng dụng công nghệ vào kiểm soát chất lượng và chuỗi cung ứng.

R&D cũng được tập trung rõ hơn vào các nhóm sản phẩm chủ lực. Trong định hướng 2026–2027, Thiên Long cho biết khoảng 70% nguồn lực R&D dành cho bút viết và marker. Năm 2025, tập đoàn phát triển 81 sản phẩm mới, tạo doanh thu 283 tỷ đồng. [6]

Dây chuyền sản xuất văn phòng phẩm tại nhà máy Thiên Long

Nhóm bút viết có vai trò đặc biệt trong thương vụ. Kokuyo vốn có thế mạnh lâu năm ở giấy, sổ và thương hiệu Campus, trong khi Thiên Long bổ sung năng lực nghiên cứu và sản xuất dụng cụ viết ở quy mô lớn.

Hai doanh nghiệp thậm chí đã có quan hệ sản xuất trước khi kế hoạch mua cổ phần được công bố. Kokuyo cho biết trong năm 2025 đã ký thỏa thuận OEM với Thiên Long liên quan đến dụng cụ viết Kokuyo. Giao dịch OEM có quy mô không lớn và được xác định độc lập với thương vụ M&A. [1]

Không có đủ căn cứ để nói hợp đồng OEM là nguyên nhân trực tiếp khiến Kokuyo quyết định mua Thiên Long. Tuy vậy, việc hợp tác đã tồn tại trước M&A cho thấy hai bên không bắt đầu tìm hiểu năng lực của nhau từ tháng 12/2025.

60.000 điểm bán và giá trị của hệ thống phân phối

Sản phẩm Thiên Long trưng bày tại điểm bán văn phòng phẩm

Nếu năng lực sản xuất giải thích một phần sức hấp dẫn của Thiên Long, hệ thống phân phối là tài sản khó thay thế còn lại.

Theo thông tin Thiên Long công bố đầu năm 2026, doanh nghiệp có mạng lưới khoảng 60.000 điểm bán trên toàn quốc. Kênh bán hàng truyền thống vẫn giữ vai trò lớn, bên cạnh nhà sách, bán lẻ hiện đại, thương mại điện tử và các kênh phục vụ khách hàng tổ chức. [7]

Một tập đoàn nước ngoài có thể xây nhà máy hoặc đưa sản phẩm vào Việt Nam tương đối nhanh, nhưng tạo dựng mạng lưới phân phối sâu trên toàn quốc là quá trình khác. Hệ thống này phụ thuộc vào quan hệ với nhà phân phối và đại lý, tổ chức đội ngũ bán hàng, quản trị tồn kho, khả năng cấp hàng và sức nhận diện thương hiệu tại từng khu vực.

Thiên Long cũng đã vượt ra ngoài thị trường nội địa trước khi Kokuyo xuất hiện. Theo Báo cáo thường niên 2025, doanh thu quốc tế đạt 1.185 tỷ đồng, tăng 17,1% và chiếm 28,4% tổng doanh thu. Thiên Long tiếp tục coi OEM/ODM là một trụ cột để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, với các khách hàng chiến lược tại Mỹ, châu Âu và Nhật Bản. [6]

Nhìn từ góc độ M&A, Kokuyo vì thế không đơn thuần mua một nhà máy bút. Tập đoàn Nhật đang hướng đến một hệ thống có khả năng kết nối phát triển sản phẩm, sản xuất, thương hiệu và đưa hàng ra thị trường.

ASEAN mới là mục tiêu lớn phía sau thương vụ

Kokuyo Singapore trong chiến lược mở rộng tại ASEAN

Việt Nam là thị trường quan trọng, nhưng chiến lược của Kokuyo đối với Thiên Long không dừng lại ở Việt Nam.

Hồ sơ chứng khoán Kokuyo cho biết mục tiêu của thương vụ là có được một nền tảng dụng cụ viết đủ mạnh để tăng tốc mở rộng quốc tế, dựa trên mạng lưới của TLG tại Việt Nam và ASEAN.

Integrated Report 2026 của Kokuyo cho thấy tập đoàn đang ưu tiên tăng trưởng mảng stationery tại ASEAN và Ấn Độ. Với TLG, Kokuyo cho rằng việc kết hợp chuyên môn phát triển và sản xuất dụng cụ viết của Thiên Long với thế mạnh về notebook và hoạch định sản phẩm của Kokuyo có thể mở rộng danh mục và tăng khả năng cạnh tranh. [5]

Do cả hai doanh nghiệp đều đã có mạng lưới bán hàng tại Đông Nam Á, Kokuyo đề cập khả năng kết nối hạ tầng kinh doanh và bán chéo sản phẩm. Campus cũng đang được tập đoàn Nhật mở rộng tại các thị trường ASEAN thông qua sản phẩm phù hợp với từng quốc gia và hệ thống đại lý địa phương.

Không gian cửa hàng văn phòng phẩm Campus STYLE của Kokuyo

Hai doanh nghiệp có thế mạnh bổ sung: Kokuyo có thương hiệu quốc tế, product planning và kinh nghiệm xây dựng thị trường tại châu Á; Thiên Long mang đến năng lực sản xuất dụng cụ viết, thị trường Việt Nam và nền tảng xuất khẩu.

Ở góc độ ngành, thương vụ phản ánh sự thay đổi rộng hơn của thị trường văn phòng phẩm Việt Nam , thay vì chỉ nhìn như một giao dịch cổ phiếu TLG. Khi một doanh nghiệp Việt Nam trở thành mắt xích trong chiến lược ASEAN của tập đoàn quốc tế, giá trị của thị trường không còn chỉ được đo bằng sức mua trong nước.

Dù vậy, những kịch bản cụ thể như Thiên Long phân phối độc quyền Campus tại Việt Nam hay sản xuất toàn bộ dụng cụ viết của Kokuyo hiện chưa được công bố. Đây vẫn là những khả năng cần chờ các quyết định thương mại sau khi thương vụ hoàn tất.

Thiên Long có trở thành thương hiệu Nhật?

Câu hỏi về tương lai thương hiệu Thiên Long xuất hiện ngay sau khi Kokuyo công bố mục tiêu sở hữu tối đa 65,01%.

Hồ sơ chứng khoán của Kokuyo hiện ghi tên doanh nghiệp sau khi kết hợp dự kiến không thay đổi. Chưa có thông tin chính thức cho thấy Tập đoàn Thiên Long sẽ đổi tên thành Kokuyo hoặc thương hiệu Thiên Long bị loại bỏ sau giao dịch. [1]

Tuy nhiên, nếu Kokuyo hoàn tất thương vụ và đạt tỷ lệ kiểm soát như kế hoạch, đây cũng không còn đơn thuần là một quan hệ hợp tác thương mại. TLG dự kiến trở thành công ty con của Kokuyo và tập đoàn Nhật sẽ giữ vị trí cổ đông kiểm soát.

Ba khái niệm cần được tách riêng: nguồn gốc thương hiệu, pháp nhân doanh nghiệp và quyền kiểm soát. Một thương hiệu được hình thành tại Việt Nam không tự động trở thành thương hiệu Nhật chỉ vì cổ đông kiểm soát thay đổi; ngược lại, việc giữ nguyên tên thương hiệu cũng không có nghĩa cơ cấu quyền sở hữu không thay đổi.

Thiên Long đang tiếp tục định hướng 2026–2027 theo chiến lược “Glocalisation”, tập trung vào mở rộng quốc tế, OEM/ODM, nâng giá trị sản phẩm và tối ưu vận hành. Nếu quá trình kết hợp với Kokuyo diễn ra đúng kế hoạch, những thay đổi đáng theo dõi hơn có thể nằm ở R&D, danh mục sản phẩm, tiêu chuẩn vận hành, chuỗi cung ứng và tốc độ đưa sản phẩm sang thị trường nước ngoài.

Thương vụ nói gì về ngành văn phòng phẩm Việt Nam?

Giá trị đáng chú ý nhất của thương vụ đối với ngành không nằm ở diễn biến giá cổ phiếu TLG.

Kokuyo đang dành một khoản đầu tư lớn để tiếp cận những tài sản Thiên Long đã tích lũy trong nhiều thập niên: công nghệ sản xuất, đội ngũ phát triển sản phẩm, thương hiệu, mạng lưới phân phối và khả năng xuất khẩu.

Sức cạnh tranh của doanh nghiệp văn phòng phẩm vì thế không chỉ nằm ở khả năng sản xuất với giá thấp. Khi danh mục giữa các nhà cung cấp ngày càng gần nhau, lợi thế chuyển dần sang khả năng nghiên cứu sản phẩm, kiểm soát chất lượng, tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu và đưa hàng đến người dùng với độ phủ lớn.

Hệ thống phân phối vẫn đặc biệt quan trọng. Thương mại điện tử có thể tạo tốc độ tăng trưởng cao, nhưng các mặt hàng văn phòng phẩm có tần suất mua lặp lại vẫn phụ thuộc nhiều vào khả năng duy trì nguồn cung, quản trị tồn kho và phục vụ đồng thời các kênh đại lý, nhà sách, bán lẻ hiện đại, doanh nghiệp và người mua trực tuyến.

Nếu Kokuyo và Thiên Long tích hợp thành công thế mạnh của hai bên, cạnh tranh trên thị trường có thể dịch chuyển thêm từ giá sang R&D, trải nghiệm sản phẩm, quản trị danh mục và hiệu quả phân phối. Điều này sẽ tạo áp lực cho những doanh nghiệp cùng ngành phải đầu tư bài bản hơn vào công nghệ, sản phẩm và hệ thống bán hàng.

Vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng văn phòng phẩm châu Á cũng đáng chú ý. Với nền tảng sản xuất sẵn có, lực lượng R&D, khả năng OEM/ODM và vị trí trong ASEAN, Việt Nam có thể đồng thời là thị trường tiêu dùng, cơ sở sản xuất và điểm kết nối phân phối khu vực.

Nếu hướng đi Kokuyo công bố được hiện thực hóa, Thiên Long có cơ hội dịch chuyển từ một doanh nghiệp mạnh tại thị trường nội địa sang một mắt xích có vai trò lớn hơn trong chuỗi giá trị stationery châu Á.

Những mốc tiếp theo sẽ quyết định kết quả thương vụ

Mốc gần nhất theo hồ sơ Kokuyo là tháng 9/2026, thời điểm TLAT dự kiến được kết hợp. Sau đó, những thông tin cần theo dõi gồm thời điểm chào mua TLG, giá chào mua chính thức, lượng cổ phiếu thực tế được mua và tỷ lệ sở hữu cuối cùng của Kokuyo.

Tháng 12/2026 hiện là thời điểm dự kiến đối với TLG và NTL. Nếu lịch tiếp tục thay đổi, các công bố chính thức của Kokuyo, Thiên Long và cơ quan quản lý sẽ là cơ sở cần ưu tiên hơn những mốc được báo chí dẫn lại từ kế hoạch ban đầu.

Sau khi quyền kiểm soát được xác lập, các quyết định về Hội đồng quản trị, chiến lược sản phẩm, hoạt động OEM/ODM, hệ thống phân phối và những dự án chung đầu tiên sẽ cho thấy rõ hơn giá trị thực tế của thương vụ.

Với ngành văn phòng phẩm, ngày giao dịch hoàn tất chỉ là điểm khởi đầu. Câu hỏi quan trọng hơn là Thiên Long sẽ sử dụng mạng lưới của Kokuyo để mở rộng ra sao, và Kokuyo sẽ khai thác năng lực sản xuất – phân phối của Thiên Long như thế nào tại ASEAN.

Đến ngày 22/8/2026, chưa có đủ cơ sở từ các công bố chính thức để coi toàn bộ thương vụ đã hoàn tất. Nhưng định hướng chiến lược đã khá rõ: Kokuyo muốn củng cố mảng dụng cụ viết và mở rộng tại châu Á, trong khi Thiên Long đang tìm cách đưa năng lực sản xuất, R&D và phân phối của một doanh nghiệp Việt Nam sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.

Kết quả cuối cùng của thương vụ vì vậy sẽ không chỉ được đo bằng tỷ lệ cổ phần Kokuyo sở hữu, mà còn bằng vị trí của Thiên Long trong ngành văn phòng phẩm châu Á sau khi hai hệ thống được kết nối.

Nguồn tham khảo

Các dữ kiện tài chính và tiến độ thương vụ được đối chiếu từ công bố chính thức của Kokuyo, Tập đoàn Thiên Long, HOSE và đơn vị tư vấn giao dịch. Số liệu Kokuyo quy đổi sang VND sử dụng tỷ giá tham chiếu 1 JPY = 164,344 VND ngày 22/08/2026.

Tìm kiếm phổ biến

Sản phẩm bán chạy

Danh mục nổi bật